Bladluizen Herkennen en Bestrijden

Bladluizen: Kleine luis, grote plaag

Bladluizen zijn een van de meest voorkomende plagen in de moestuin. Deze kleine insecten vermenigvuldigen razendsnel maar zijn gelukkig relatief makkelijk te bestrijden.

Bladluizen Herkennen

Hoe zien ze eruit?

• 2-4mm klein
• Groen, zwart, geel of wit
• Peren vormig lichaam
• Lange antennes
• Zitten in groepen bij elkaar
• Vooral op jonge scheuten en onderkant bladeren

Symptomen van aantasting:

• Gekrulde, vervormde bladeren
• Plakkerig laagje op bladeren (honingdauw)
• Zwarte roetdauw op plakkerig laagje
• Mieren die bladeren bezoeken (melken de luizen)
• Trage groei
• Gele verkleuring

Waarom Zijn Ze Schadelijk?

• Zuigen plantensap: Verzwakt plant
• Honingdauw: Bevordert schimmelgroei
• Overdracht virussen: Kunnen plantenziektes verspreiden
• Snelle vermenigvuldiging: 1 luis = 80 nakomelingen per week
• Zonder bevruchting: Vrouwtjes baren levend e jongen zonder man nodig

Meest Getroffen Planten

• Tuinbonen: Zwarte bladluizen op toppen
• Paprika en peper: Groene bladluizen
• Kool: Grijze koolluis
• Sla: Groene bladluizen
• Rozen: Groene of zwarte bladluizen
• Kruiden: Vooral basilicum gevoelig

Preventie

Gezonde, sterke planten:

• Goede voeding maakt plant weerbaarder
• MAAR: niet te veel stikstof (trekt bladluizen aan)
• Regelmatig water
• Voldoende licht

Plant Biodiversiteit:

• Mix van verschillende gewassen
• Bladluizen hebben voorkeur voor bepaalde planten
• Monocultuur = uitnodiging

Geurige kruiden:

• Plant tussen groenten: tijm, lavendel, munt
• Verward luizen (en andere plagen)
• Geen 100% bescherming maar helpt

Natuurlijke vijanden aantrekken:

• Plant bloemen: goudsbloem, kosmos, zonnebloem
• Trekt lieveheersbeestjes, zweefvliegen aan
• Dit zijn grootste natuurlijke vijanden

Natuurlijke Bestrijding

1. Afspuiten met water (eerste actie!):

• Spuit bladluizen af met krachtige waterstraal
• Richt op onderkant bladeren
• Bladluizen kunnen niet meer terug klimmen
• Herhaal elke 2-3 dagen
• Belangrijk: Doe s ochtends zodat plant kan drogen
• Effectiviteit: Bij lichte aantasting vaak voldoende

2. Zeepsop spray:

• Recept: 1 eetlepel groene zeep (of afwasmiddel) per liter water
• Optioneel: scheutje kookolie toevoegen (blijft beter hangen)
• Spuit planten in, vooral onderkant bladeren
• Werking: Zeep verstopt ademhalingsporiën van luis
• Herhaal na 3-4 dagen
• Let op: Ook s ochtends doen

3. Knoflook spray:

• 4-5 tenen knoflook fijnhakken
• Week 24 uur in 1 liter water
• Zeef en voeg paar druppels afwasmiddel toe
• Spray op plant en luizen
• Werking: Knoflookgeur verdrijft luizen

4. Handmatig verwijderen:

• Bij kleine aantasting: gewoon wegvegen
• Met handschoen over bladeren wrijven
• Toppen met veel luizen afknippen
• Bijv. bij tuinbonen: top eraf = meeste luizen weg

5. Lieveheersbeestjes (beste oplossing!):

• Larven eten 400 bladluizen
• Volwassen beestje: 50-100 per dag
• Aantrekken:
• Plant bloemen: goudsbloem, duizendblad, venkel
• Laat wat wilde plantjes staan
• Geen pesticiden (ook geen natuurlijke - doden ook lieveheersbeestjes)
• Kopen:
• Lieveheersbeestlarven bij tuincentrum
• Uitzetten bij bladluizenkolonie
• Vooral effectief in kas

6. Zweefvliegen:

• Larven eten honderden bladluizen
• Aantrekken:
• Plant bloemen met open bloemen: klaproos, korenbloem
• Volwassen vliegen eten nectar en pollen
• Leggen eitjes bij bladluiskolonies

Bij Hardnekkige Aantasting

Biologische bestrijdingsmiddelen:

• Pyrethrum:
• Natuurlijk insecticide uit chrysanten
• Breekt snel af in zonlicht
• Let op: doodt ook nuttige insecten
• Alleen als laatste redmiddel

Neem olie:

• Biologisch middel uit neemboom
• Werkt afwerend
• Verstoort hormoonsysteem luis
• Veiliger voor nuttige insecten

Specifieke Aanpak per Gewas

Tuinbonen:

• Zwarte luis verzamelt zich op toppen
• Oplossing: Knip toppen af zodra eerste peulen zich vormen
• Dit doe je toch al voor betere oogst
• Probleem meteen opgelost

Paprika/tomaat in kas:

• Hang gele vangstroken op
• Zet lieveheersbeestlarven uit
• Spuit niet met water (bevordert schimmel)
• Gebruik zeepsop

Kool:

• Koolluis zit verstopt in bladplooien
• Moeilijk te bereiken met spray
• Afspuiten werkt best
• Of: flink geconcentreerd zeepsop

Mieren en Bladluizen

De relatie:

• Mieren "melken" bladluizen voor honingdauw
• Beschermen luizen tegen vijanden
• Verplaatsen luizen naar nieuwe planten

Aanpak:

• Bestrijdt bladluizen = mieren verdwijnen vanzelf
• Of: smeer kleverige band om stam (bij bomen/struiken)
• Mieren kunnen dan niet bij luizen

Timing van Bestrijding

• Vroeg in seizoen: Meeste kans op succes
• Bij eerste tekenen: Direct ingrijpen
• Check regelmatig: Elke 2-3 dagen planten controleren
• Vooral onderkant bladeren: Daar beginnen kolonies

Wat Niet Werkt

• Chemische bestrijdingsmiddelen:
• Doden ook nuttige insecten
• Bladluizen ontwikkelen snel resistentie
• Verstoren natuurlijk evenwicht
• Bananen schillen: Mythe, geen effect
• Zuiveringszout alleen: Te mild

Drie-Stappenplan

1. Afspuiten: Eerste actie bij ontdekking
2. Zeepsop: Als afspuiten niet genoeg helpt
3. Natuurlijke vijanden: Voor structurele oplossing

Krijg waarschuwingen voor plaagrisico op verdy.io!